ప్రపంచ మార్కెట్‌లో అమెరికన్ డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని తగ్గించేందుకు (డీడాలరైజేషన్) ఉమ్మడి ‘బ్రిక్స్ కరెన్సీ’ని ప్రవేశపెట్టాలన్న ప్రతిపాదనను భారత్ నిర్ద్వంద్వంగా తోసిపుచ్చింది. అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో కొత్త కరెన్సీ కంటే సొంత కరెన్సీ అయిన రూపాయికే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
ఈ నిర్ణయం వెనుక ఉన్న ప్రధాన కారణాలు:
- చైనా ఆధిపత్యానికి అడ్డుకట్ట: బ్రిక్స్ కూటమిలో ఆర్థికంగా బలమైన చైనా, కొత్త ఉమ్మడి కరెన్సీ వ్యవస్థలో తన పెత్తనాన్ని చలాయించే ప్రమాదం ఉంది. ఇది భారత జాతీయ, ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు తీవ్ర విఘాతం కలిగిస్తుందనే ఆందోళన భారత్‌కు ఉంది.
- ఆర్బీఐ ద్రవ్య విధానాల స్వతంత్రత: ఉమ్మడి కరెన్సీ విధానం అమల్లోకి వస్తే, దేశీయ ఆర్థిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) స్వతంత్రంగా అమలుచేసే ద్రవ్య విధానాలపై నియంత్రణ కోల్పోయే ముప్పు ఉంటుంది.
- భారత్-అమెరికా దౌత్య సంబంధాలు: అమెరికాతో భారత్‌కు ఉన్న కీలకమైన వాణిజ్య, వ్యూహాత్మక దౌత్య బంధాలు దెబ్బతినకుండా చూసుకోవడం కూడా ఈ నిర్ణయానికి ఒక ప్రధాన కారణం.
భారత్ ప్రత్యామ్నాయ వ్యూహం: స్థానిక కరెన్సీల వాణిజ్యం
బ్రిక్స్ ఉమ్మడి కరెన్సీని పక్కనపెట్టిన భారత్, సభ్య దేశాలతో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని పరస్పర స్థానిక కరెన్సీలలోనే నిర్వహించేందుకు మొగ్గుచూపుతోంది. అంతర్జాతీయ చెల్లింపుల్లో భారత రూపాయి (INR) వినియోగాన్ని విస్తరించడం ద్వారా డాలర్‌పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించవచ్చని, అలాగే మూడో దేశపు కరెన్సీ వల్ల వచ్చే రిస్కులను నివారించవచ్చని భారత్ భావిస్తోంది. ఈ విధానం ద్వారా తన ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని, సార్వభౌమత్వాన్ని పదిలపరుచుకుంటూనే గ్లోబల్ వాణిజ్యంలో భారత్ ముందడుగు వేస్తోంది.
