హిందూ సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన పర్వదినాల్లో ‘దేవీ శరన్నవరాత్రులు’ ప్రధానమైనవి. ఆశ్వయుజ శుద్ధ పాడ్యమి మొదలుకొని విజయదశమి వరకు తొమ్మిది రాత్రులు జగన్మాత అయిన ఆదిపరాశక్తిని భక్తిశ్రద్ధలతో కొలుస్తారు. సకల చరాచర సృష్టికి మూలకారకురాలైన దుర్గాదేవి మహిషాసురుడిని వధించి లోకానికి శాంతి చేకూర్చిన పవిత్ర సమయమిది.
ఈ తొమ్మిది రోజులు అమ్మవారు ఒక్కో రోజు ఒక్కో విశిష్ట రూపంలో భక్తులకు దర్శనమిస్తూ కోరిన కోర్కెలు తీరుస్తుంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో (ముఖ్యంగా విజయవాడ కనకదుర్గమ్మ ఆలయ సాంప్రదాయం ప్రకారం) విశేషంగా పూజించే నవదుర్గల అలంకారాలు, నైవేద్యాలు, శుభప్రదమైన రంగుల వివరాలు.
1. మొదటి రోజు – శ్రీ స్వర్ణకవచాలంకృత దుర్గాదేవి / శైలపుత్రి
- అలంకారం: పాడ్యమి రోజున అమ్మవారు సువర్ణ కాంతులతో ‘స్వర్ణకవచాలంకృత దుర్గాదేవి’గా భక్తులకు అభయమిస్తుంది. ఉత్తర భారత సంప్రదాయంలో హిమవంతుడి పుత్రిక అయిన ‘శైలపుత్రి’గా కొలుస్తారు.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): పసుపు లేదా బంగారు వర్ణం (Yellow / Gold)
- నైవేద్యం: చలిమిడి, వడపప్పు, కట్టె పొంగలి లేదా నెయ్యితో చేసిన పదార్థాలు.
- ఫలితం: రోగాలు, భయాలు తొలగి సంపూర్ణ ఆరోగ్యం, మనశ్శాంతి లభిస్తాయి.
2. రెండవ రోజు – శ్రీ బాలా త్రిపురసుందరీ దేవి / బ్రహ్మచారిణి
- అలంకారం: విదియ నాడు జగన్మాత పసిప్రాయపు బాలిక రూపంలో మందహాసంతో దర్శనమిస్తుంది. త్రిపురసుందరి ఉపాసనలో ఈ రూపం తొలి మెట్టు.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): లేత గులాబీ లేదా ఆకుపచ్చ (Pink / Green)
- నైవేద్యం: తీపి బూంది, పరమాన్నం లేదా పాయసం.
- ఫలితం: పిల్లలకు విద్యాబుద్ధులు, ఏకాగ్రత, కుటుంబంలో ఆనందం చేకూరుతాయి.
3. మూడవ రోజు – శ్రీ గాయత్రీ దేవి / చంద్రఘంట
- అలంకారం: తదియ రోజున సకల వేద స్వరూపిణి, జ్ఞానప్రదాయిని అయిన శ్రీ గాయత్రీ దేవిగా పూజిస్తారు.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): తెలుపు లేదా నారింజ రంగు (White / Orange)
- నైవేద్యం: కొబ్బరి అన్నం, రవ్వ కేసరి లేదా పులిహోర.
- ఫలితం: జ్ఞానసముపార్జన, బుద్ధి వికాసం, మానసిక ప్రశాంతత సిద్ధిస్తాయి.
4. నాల్గవ రోజు – శ్రీ లలితా త్రిపురసుందరీ దేవి / కూష్మాండ
- అలంకారం: చవితి తిథిన సమస్త లోకాలను పరిపాలించే రాజరాజేశ్వరి అంశగా, శ్రీచక్ర అధిష్ఠాత్రిగా శ్రీ లలితా దేవి దర్శనమిస్తుంది.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): ఎరుపు (Red)
- నైవేద్యం: దద్దోజనం (పెరుగన్నం) లేదా అల్లం గారెలు.
- ఫలితం: దాంపత్య సౌఖ్యం, మాంగల్య బలం, సకల ఐశ్వర్యాలు లభిస్తాయి.
5. ఐదవ రోజు – శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి / స్కందమాత
- అలంకారం: పంచమి రోజున సకల జీవకోటికి ఆకలి తీర్చే అన్నదాతగా కాశీ క్షేత్ర అధిష్ఠాత్రి ‘శ్రీ అన్నపూర్ణా దేవి’ అలంకారంలో పూజిస్తారు.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): పసుపు లేదా బూడిద రంగు (Yellow / Grey)
- నైవేద్యం: కొబ్బరి అన్నం, పాయసం లేదా పొంగలి.
- ఫలితం: ఇంట్లో ధాన్యలక్ష్మి స్థిరంగా ఉంటుంది, దారిద్య్రం నశిస్తుంది.
6. ఆరవ రోజు – శ్రీ మహాలక్ష్మీ దేవి / కాత్యాయని
- అలంకారం: షష్ఠి రోజున అష్టైశ్వర్యాలు, సంపదలు ప్రసాదించే లక్ష్మీదేవిగా కమలాసనంపై అమ్మవారు కొలువుతీరుతుంది.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): మెరూన్ లేదా గులాబీ (Maroon / Rose Pink)
- నైవేద్యం: రవ్వ లడ్డూ, పూర్ణం బూరెలు లేదా క్షీరాన్నం.
- ఫలితం: ఆర్థిక ఇబ్బందులు తొలగి సకల సంపదలు, వ్యాపారవృద్ధి కలుగుతాయి.
7. ఏడవ రోజు – శ్రీ సరస్వతీ దేవి / కాళరాత్రి (మూలా నక్షత్రం)
- అలంకారం: సప్తమి తిథి నాడు (మూలా నక్షత్రం రోజు) చదువుల తల్లి, వీణాపాణి శ్రీ సరస్వతీ దేవి అలంకారం అత్యంత విశిష్టమైనది.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): స్వచ్ఛమైన తెలుపు లేదా లేత నీలం (Pure White / Sky Blue)
- నైవేద్యం: దద్దోజనం, అటుకులు-బెల్లం, పరమాన్నం.
- ఫలితం: విద్యా ప్రాప్తి, వాక్శుద్ధి, కళలలో రాణింపు లభిస్తాయి.
8. ఎనిమిదవ రోజు – శ్రీ దుర్గాదేవి / మహాగౌరి (దుర్గాష్టమి)
- అలంకారం: అష్టమి నాడు సింహవాహినియై, శూలధారిణియైన భయానక-శాంత రౌద్ర రూపంతో ‘శ్రీ దుర్గాదేవి’గా సాక్షాత్కరిస్తుంది.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): ఎరుపు లేదా ముదురు పసుపు (Deep Red / Royal Yellow)
- నైవేద్యం: కదంబం, చక్కెర పొంగలి, పులిహోర.
- ఫలితం: శత్రు భయాలు, కష్టాలు, దృష్టశక్తుల ప్రభావాలు పటాపంచలవుతాయి.
9. తొమ్మిదవ రోజు – శ్రీ మహిషాసురమర్దిని / సిద్ధిధాత్రి (మహార్నవమి)
- అలంకారం: నవమి రోజున దుష్ట రాక్షసుడైన మహిషాసురుడిని సంహరించి లోకకల్యాణం చేసిన ఉగ్ర-విజయ రూపం ఇది.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): నెమలి కంఠం రంగు లేదా నీలం (Peacock Blue / Purple)
- నైవేద్యం: చక్రపొంగలి, గారెలు, బెల్లం పరమాన్నం.
- ఫలితం: సమస్త కార్యాల్లో జయం, శత్రు సంహారం, మనోబలం చేకూరుతాయి.
10. పదవ రోజు – శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి (విజయదశమి)
- అలంకారం: అధర్మంపై ధర్మం సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా విజయదశమి నాడు శాంతమూర్తిగా, సకల లోకాల రాణిగా శ్రీ రాజరాజేశ్వరీ దేవి అవతారంలో దర్శనమిస్తుంది.
- వస్త్రాలంకరణ (రంగు): పచ్చ లేదా ముదురు ఎరుపు (Deep Green / Gold Red)
- నైవేద్యం: రవ్వ లడ్డూ, పూర్ణాలు, పరమాన్నం.
- ఫలితం: కార్యసిద్ధి, సకల భోగభాగ్యాలు, మోక్ష ప్రాప్తి.
నవరాత్రుల్లో నిష్ఠతో ఉపవాసాలు ఉంటూ, లలితా సహస్రనామం, దుర్గా సప్తశతి పారాయణం చేస్తూ అమ్మవారిని ఆరాధించడం వల్ల ఇంట సిరిసంపదలు, ఆయురారోగ్యాలు వర్ధిల్లుతాయి.
